Wróćmy do klasyki #25

Frank Herbert urodził się 8 października 1920 roku w Tacoma, a zmarł 11 lutego 1986 roku w Madison. Był amerykańskim pisarzem science fiction, który zasłynął dzięki serii powieści "Kroniki Diuny".

W czasie trwania II wojny światowej służył w amerykańskiej marynarce wojennej. Po jej zakończeniu pracował m.in. jako operator telewizyjny, fotograf, komentator radiowy, reporter i redaktor gazet.

W twórczości Herberta znajdziemy zagadnienia z takich dziedzin jak ekologia, filozofia, teologia, psychologia czy ekonomia. Jego twórczość określa się jako soft science fiction. Wyróżnia ją to, że bardziej skupia się na tym jak przyszłość może zmienić charakter człowieka, niż na rozwoju technologii. Pierwsze opowiadanie autora nie należało jednak do tego gatunku. Ukazało się ono w magazynie "Esquire". W prasie fantastycznonaukowej publikował od 1952 roku, ale pierwszy sukces nastąpił dopiero w 1956 roku po wydaniu powieści "Dragon in the Sea".

Diuna - pierwsza część cyklu "Kroniki Diuny". Akcja rozgrywa się w dalekiej przyszłości. Najważniejszą istniejącą planetą jest Arrakis, ze względu na znajdującą się na niej substancję zwaną melanżem. Przedłuża ona życie i jest potrzebna do ponadwymiarowych podróży kosmicznych. Arrakis zostaje oddana jako lenno rodowi Atrydów. Zostają jednak zaatakowani przez ród Harkonnenów oraz Imperium. W odwecie dziedzic rodu Atrydów Paul staje na czele rdzennych mieszkańców planety i chce sięgnąć po imperialny tron.

Książkę można wypożyczyć tutaj:

Wszystkie pola: diuna - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam

P.T.

Wróćmy do klasyki #24

 

John Ronald Reuel Tolkien urodził się 3 stycznia 1892 roku w Bloemfontein w Oranii, a zmarł 2 września 1973 roku w Bournemouth. Był brytyjskim pisarzem oraz profesorem filologii klasycznej i literatury staroangielskiej na Uniwersytecie Oksfordzkim. Jest kluczowym autorem dla gatunku literackiego jakim jest fantasy. Tolkien najbardziej znany jest z trylogii "Władca Pierścieni", która rozgrywa się w mitologicznym świecie Śródziemia. 

Stworzył ponad 100 prac z dziedziny filologii i literatury. Współtworzył również największy słownik języka angielskiego, który był wydawany po I wojnie światowej - The Oxford English Dictionary. Władał (w różnym stopniu zaawansowania) ponad trzydziestoma językami m.in. łaciną, nordyckim, anglosaskim czy staroirlandzkim.

Do jego dzieł literackich należą m.in.: "Silmarillion", "Rudy Dżil i jego pies", "Liść, dzieło Niggle’a", "Kowal z Podlesia Większego" itp.

Hobbit, czyli tam i z powrotem - historia ta jest przygodą tytułowego hobbita - Bilba Bagginsa. Wyrusza on wraz z kompanią krasnoludów w celu odbicia Samotnej Góry zajmowanej przez smoka Smauga. Jest to pierwsza powieść rozgrywająca się w świecie Śródziemia. Kontynuację przedstawionych w niej zdarzeń znajdziemy w trylogii "Władcy Pierścieni".  

Książkę można wypożyczyć tutaj:

Wszystkie pola: "hobbit czyli tam i z powrotem" - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam

P.T.

Wróćmy do klasyki #23

 

Józef Ignacy Kraszewski urodził się w 1812 roku w Warszawie. Od wczesnych lat młodzieńczych  Kraszewski  przejawia dwie pasje: historyczną i czytelniczą. Historią interesował się jak naukowiec, a książki były jego namiętnością życiową. Kraszewski uprawiał trzy typy pisarstwa: artystyczne - jako powieściopisarz, poeta i dramaturg; naukowe - jako wydawca materiałów źródłowych dotyczących historii Polski; publicystyczne - jako współpracownik prawie całej współczesnej mu prasy polskiej, redaktor sześciu pism.

Był pierwszym polskim powieściopisarzem. Na szczególną uwagę zasługuje jego koncepcja powieści historycznej. Wśród powieści Kraszewskiego badacze jego twórczości wyróżniają trzy zespoły tematyczne: ludowy (np. Ulana, Chata za wsią), historyczny ( Hrabina Cosel, Starosta warszawski), i społeczno - obyczajowy ( Latarnia czarnoksięska, Dziecię Starego Miasta).

Stara baśń powstała z kilku przyczyn, wśród których trudno wskazać najważniejszą. Okres romantyzmu przyniósł w literaturze polskiej zainteresowanie podaniami, legendami, pieśniami ludowymi. Odwoływali się do nich wielcy poeci: Mickiewicz, Słowacki. Legendy i podania związane z początkiem państwa polskiego były szeroko znane, od początku XIX wieku ukazywało się wiele utworów literackich związanych z tą tematyką.

Kraszewski był dzieckiem swej epoki. Bardzo wcześnie zainteresował się początkami narodu i państwa polskiego. Równocześnie  z pracami nad prehistorią prowadził badania etnograficzne nad sztuką ludową, a szczególnie uwagę poświęcił pieśniom ludowym, ponieważ sądził, że odzwierciedlają charakter narodu.

Kraszewski twierdził, że w literaturze polskiej nie ma eposu bohaterskiego pochodzącego co najmniej ze średniowiecza, utworu na kształt pieśni o królu Arturze i rycerzach okrągłego stołu, czy Pieśni o Rolandzie. Ten brak był kolejną przyczyną, dla której Kraszewski zdecydował się na napisanie Starej baśni - chciał stworzyć taki epos.

I wreszcie ostatni ważny powód: chciał dać świadectwo naszemu pochodzeniu, dawności organizacji państwowej, poziomowi kultury naszych przodków w IX i X wieku. 

Miejscem akcji w Starej baśni są tereny w pobliżu obecnego Gniezna, a ściśle: ziemie położone nad jeziorem Lednica, na którym znajduje się wyspa Ostrów Lednicki.

Książki J. I. Kraszewskiego można wypożyczyć:

Autor: józef Ignacy Kraszewski - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

I. C.

Wróćmy do klasyki #21

 

Edgar Allan Poe urodził się 19 stycznia 1809 roku w Bostonie. Przyszedł na świat w rodzinie artystów, zarówno matka, jak i ojciec trudnili się pracą aktorską. Dzieciństwo przyszłego pisarza nie było zbyt udane. Ojciec odszedł od rodziny, gdy chłopiec miał kilka lat, natomiast matka zmarła rok później po przejściu gruźlicy.

Edgar trafił wtedy do rodziny Allanów, handlarzy tytoniem, i przeniósł się z nową rodziną do Richmond w stanie Wirginia. Lata 1815–20 Allanowie spędzili w Anglii, gdzie Edgar pobierał pierwsze nauki, między innymi w szkole Mr. Bransby’ego, której echa odnajdziemy później w opowiadaniu „William Wilson”. Po powrocie rozpoczął studia na Uniwersytecie w Charlottesville. Niestety, pomimo świetnych wyników w nauce, przez pogłębiający się od lat konflikt z ojczymem, a w efekcie brak funduszy na utrzymanie, przyszły pisarz porzucił studia i wstępił do Armii Stanów Zjednoczonych, jednocześnie zrywając też kontakty z rodziną.

W roku 1827 wybrał się do Bostonu. Zarabiał wówczas na życie pracując jako urzędnik i piszcząc drobne teksty do gazet. Jednak jego problemy finansowe z czasem stawały się coraz większe. Jedynym źródłem dochodu mogła być służba w wojsku, dlatego pisarz dobrowolnie zgłosił się do armii Stanów Zjednoczonych jako szeregowy. Mimo ciężkiej sytuacji na froncie, mężczyźnie udało się wówczas wydać swoją pierwszą książkę zatytułowaną „Tamerlane i inne poezje”. Utwór nie zdobył sławy, ponieważ wydano tylko kilkadziesiąt kopii. Mimo to – nie rezygnował i po odbyciu służby pisał nadal.

Jego życie prywatne było bardzo skomplikowane. Edgar kłócił się z ojcem, aż w końcu ten się go wyparł. Było to czasie, gdy Poe uczęszczał do akademii wojskowej. W roku 1831 artysta wydał trzytomowy zbiór poezji zatytułowany „Poems”. Po roku 1831 Poe zajął się tylko karierą pisarską, choć początkowo ciągle brakowało mu pieniędzy. Nawiązał współpracę z gazetą „Southem Literary Messenger”, pisywał także własne dzieła. Do najważniejszych należą między innymi: „Czarny kot”, „Maska czerwonego moru”, „Przygody Artura Gordona Pryma”, „Diabeł na wieży”, „Do matki”, „Kruk” czy też „Zagłada domu Usherów”. Kolejne utwory stawały się niezwykle popularne, a Poe zyskał sławę niemal na całym świecie.

Książki pisarza można wypożyczyć tu:

Autor: Poe, Edgar Allan (1809-1849) - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

A.S.

Wróćmy do klasyki #21

 

Harper Lee urodzona w 1926 roku, zmarła w 2016 roku - amerykańska pisarka i publicystka znana głównie jako autorka uhonorowanej Nagrodą Pulitzera powieści Zabić Drozda. W 2007 roku została odznaczona Prezydenckim Medalem Wolności, a w 2010 roku - National Medals of Arts. W lipcu 2015, po 55 latach przerwy, ukazała się jej druga powieść, zatytułowana Idź, postaw wartownika , będąca rozgrywającą się po 20 latach od czasu akcji Zabić drozda kontynuacją pierwszej powieści autorki. Podobnie jak pierwsza książka i ta od razu stała się ogromnym bestsellerem, na dodatek bijąc jeden z rekordów sprzedaży – ponad milion egzemplarzy w ciągu kilku dni od premiery.

Akcja książki Zabić Drozda rozgrywa się w latach trzydziestych XX wieku, małe miasteczko na południu USA. Atticus Finch, adwokat i głowa rodziny, broni młodego Murzyna oskarżonego o zgwałcenie biednej białej dziewczyny Mayelli Ewell. Prosta sprawa sądowa z powodu wszechpanującego rasizmu, urasta do rangi symbolu. W codziennej walce o równouprawnienie czarnych jak echo powraca pytanie o to, gdzie przebiegają granice ludzkiej tolerancji. Zabić drozda to wstrząsająca historia o dzieciństwie i kryzysie sumienia. Poruszająca opowieść odwołuje się do tego, co w życiu człowieka najcenniejsze: miłości, współczucia i dobroci.

Książki można wypożyczyć:

Wszystkie pola: zabić drozda - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Wszystkie pola: "idź postaw wartownika" - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

I.C.

Wróćmy do klasyki #20

 

Emily Jane Brontë – angielska pisarka i poetka (30.07.1818 r. - 19.12.1847 r.).

Emily już od dzieciństwa interesowała się literaturą. Bardzo lubiła czytać książki i spacerować po okolicznych wrzosowiskach (piękno krajobrazu utrwaliła później w swoich wierszach i w powieści „Wichrowe Wzgórza”). Już w młodym wieku Emily Brontë pisała wiersze i opowiadania.

W 1837 zaczęła pracować jako nauczycielka w szkole w Law Hill. Nie wiadomo, ile spędziła tam czasu – nie wspomina o tym w swojej twórczości i listach. Z korespondencji Charlotte wiemy, że warunki pracy były dla Emily bardzo ciężkie – pracowała od 6 rano do 23.00, z półgodzinną przerwą. Wiadomo też, że Emily bardzo nie lubiła pracy nauczycielskiej.

Aby zapewnić stabilność finansową rodzinie oraz uwolnić się od konieczności prac w roli guwernantek lub źle traktowanych nauczycielek, siostry Brontë postanowiły założyć pensję na plebanii. By zdobyć odpowiednie kwalifikacje (a w szczególności podnieść kwalifikacje językowe), 8 lutego 1842 Emily pojechała wraz z Charlotte do Brukseli, do szkoły językowej pani Héger. Wyjazd sfinansowała ciotka Branwel. Podróż (statkiem, pociągiem i dyliżansem) zajęła siostrom tydzień. Nauka w szkole obejmowała m.in. języki obce (francuski, niemiecki), muzykę i rysunek. Szkoła cieszyła się renomą i oferowała dobre warunki swoim uczennicom. Emily dokonała ogromnych postępów w nauce.

Po kilku miesiącach przełożona pensji, madame Héger, zaproponowała siostrom posady nauczycielek (Charlotte uczyła języka angielskiego, a Emily muzyki). Mogły dzięki temu kontynuować naukę, dostając za pracę mieszkanie i wyżywienie. Wróciły do Haworth 8 listopada 1842 na pogrzeb ciotki. Śmierć panny Branwell spowodowała, że Emily musiała zrezygnować z powrotu do szkoły madame Héger i zająć się domem. Podjęła się tego z dużymi zdolnościami organizatorskimi i energią, jednocześnie dobrze inwestując pozostawiony przez ciotkę spadek.

Nie wiadomo dokładnie, kiedy Emily Brontë rozpoczęła pisanie powieści Wichrowe Wzgórza. Było to prawdopodobnie jesienią 1845 roku. Utwór wydany został w 1847 pod pseudonimem Ellis Bell. Ponieważ w tym samym czasie ogromną popularnością cieszyła się powieść Charlotte Dziwne losy Jane Eyre, również opublikowana pod pseudonimem o nazwisku Bell, czytelnicy zainteresowali się także Wichrowymi Wzgórzami.

Akcja "Wichrowych wzgórz" rozgrywa się na przełomie XVIII i XIX w. Earnshaw, właściciel majątku Wuthering Heights (tytułowe Wichrowe Wzgórza), przywozi do domu bezdomnego, cygańskiego chłopca, którego znalazł na ulicach Liverpoolu i nakazuje własnym dzieciom traktować go jak brata. Pomiędzy przybyszem a małą Cathy rodzi się więź tak silna, że z czasem przestają się liczyć nie tylko z konwenansami, ale i z ludźmi, wśród których żyją. Namiętność Heathcliffa i Catherine obnaża mroczną stronę ludzkiej natury, jest mściwa, wszechogarniająca i dzika jak wrzosowiska Yorkshire. Bohaterowie powieści Brontë płacą za to najwyższą cenę, a za ich błędy musi odpokutować następne pokolenie…

Książkę można wypożyczyć tu:

Wszystkie pola: wichrowe wzgórza - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

A.S.

Wróćmy do klasyki #19

 

Margaret Mitchell urodzona 8 listopada 1900 w Atlancie, zm. 16 sierpnia 1949 tamże) – amerykańska pisarka. Za swoją, wydaną w 1936 r., powieść Przeminęło z wiatrem (ang. Gone with the Wind) otrzymała w 1937 r. Nagrodę Pulitzera. Mitchell rozpoczęła pisanie powieści w 1926 r., gdy z powodu obrażeń oraz artretyzmu dłuższy czas nie opuszczała łóżka. Jej mąż, John Marsh, kupił dla niej używaną podróżną maszynę do pisania marki Remington, na której to w przeciągu następnych 10 lat ukończyła tę, obejmującą tysiąc stron, powieść.

Powieść ukazała się 30 czerwca 1936. W tym samym roku Margaret Mitchell sprzedała prawa do sfilmowania swojej powieści producentowi Dawidowi O. Selznickowi za 50 tys. dolarów amerykańskich.

Scarlett O’Hara. Rozpieszczona córka plantatora bawełny. Intrygantka o zielonych oczach, najwęższej talii w trzech hrabstwach i niebywałym tupecie, dzięki którym prawie każdego mężczyznę potrafi okręcić sobie wokół palca. Ale ona zechciała tego jedynego, który jej nie uległ…

Nawet kiedy na jej drodze staje Rhett Butler - bezkompromisowy, inteligentny i cyniczny oficer - nie zamierza zmieniać swoich planów. A Rhett nie zamierza zrezygnować z niej... 

Jednak w życiu Scarlett to nie mężczyźni są najważniejsi. Zdana tylko na siebie, poświęca wszystko, aby w ogniu wojny secesyjnej ratować rodzinny majątek - Tarę. I z beztroskiej dziewczyny zaczyna się zmieniać w dojrzałą kobietę.

Powieść o kobiecej niezłomności, walce o rodzinę i własne szczęście. A także o błędach, za które czasami trzeba zapłacić najwyższą cenę...

Książkę można wypożyczyć:

Wszystkie pola: "przeminęło z wiatrem" - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam

I.C.

Wróćmy do klasyki #18

Antoine  de Saint-Exupéry urodził się w 1900 roku w Lyonie, a zmarł w 1944 w Marsylii - francuski pisarz, pilot i poeta. Autor  Małego Księcia jednego z najważniejszych utworów literackich XX wieku.  Ta uniwersalna opowieść o przyjaźni i odpowiedzialności już od pokoleń wzrusza czytelników na całym świecie. Książka ta, która po raz pierwszy została  wydana w 1943 roku w Nowym Jorku, przetłumaczona na ponad 300 języków bądź dialektów i sprzedana w ponad 140 milionach egzemplarzy, należy do klasyki światowej literatury. Mały Książę jest pozycją szczególną również w twórczości Exupéry’ego. To jedyna książka, której nadał formę baśni i którą sam zilustrował.

Wyjątkowość tego utworu należy rozpatrywać w szerszym kontekście: tylko pozornie jest to lektura przeznaczona dla dzieci. Pod warstwą baśniowej fabuły pełnej wieloznaczności, znajduje się też wątek realistyczny i psychologiczny. Od początku zamiarem autora było adresowanie książki do dorosłego czytelnika, dlatego zadedykował ją Leonowi Werthowi, dopisując:

Przepraszam wszystkie dzieci za poświęcenie tej książki dorosłemu. Mam ważne ku temu powody: ten dorosły jest moim najlepszym przyjacielem na świecie. Drugi powód: ten dorosły potrafi zrozumieć wszystko, nawet książki dla dzieci...

Książkę można wypożyczyć: 

Wszystkie pola: mały książe - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam

I.C.

Wróćmy do klasyki #17

 

Robert Luis Stevenson urodził się w 1850 roku w Edynburgu, zmarł w 1894 roku. Szkocki powieściopisarz, poeta i reportażysta podróżnik, główny reprezentant neoromantyzmu  w literaturze brytyjskiej. Jego pierwszą opublikowaną pracą był esej  Roads, a pierwsze książki miały tematykę podróżniczą. W 1878 r. ukazała się An Inland Voyage, o podróży drogą wodną z Antwerpii do północnej Francji, która przyniosła uznanie i podziw dla zmysłu obserwacyjnego młodego autora.

Stevenson przez całe życie pisał nowele. Te zebrane w tomie zatytułowanym New Arabian Nights (Nowe noce arabskie), wydanym w 1882 r., zostały uznane przez krytyków za wybitne osiągnięcie literackie, zaś „sztandarowymi” powieściami Stevensona są: Wyspa skarbów , Porwany za młodu.

Wyspa skarbów wielokrotnie ekranizowana i tłumaczona powieść, szkolnego kolegi Artura Conana Doyle’a, dopisana do rysunku pirackiej mapy, elektryzując rzesze czytelników przeszła do klasyki gatunku powieści awanturniczej, a stworzony przez Stevensona wizerunek pirata stał się wzorem, inspirującym kolejne pokolenia twórców. Kto bowiem nie marzy o podróży życia i odkrywaniu nowych lądów?

Bohaterem książki jest Jim Hawkins, chłopiec, który pracuje w tawernie „Admiral Benbow”. Bierze on udział w wyprawie osób poszukujących – na podstawie tajemniczej mapy – skarbu legendarnego kapitana piratów Flinta. Wśród załogi statku znajdują się dawni towarzysze Flinta, którzy pragną odzyskać utracone łupy.

Z tej popularnej książki pochodzi większość znanych wyobrażeń i mitów o piratach, w tym ikoniczna postać pirata – Długiego Johna Silvera, kucharza okrętowego, z drewnianą nogą, a także tzw. "czarna plama" i sławna piosenka o „Umrzyka Skrzyni".

Książkę można wypożyczyć: 

Wszystkie pola: "wyspa skarbów" stevenson - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam

I.C.

Wróćmy do klasyki #16

 

Johann Wolfgang von Goethe (ur. 28 sierpnia 1749r. we Frankfurcie nad Menem, zm. 22 marca 1832 r. w Weimarze) – niemiecki poeta przełomu XVIII i XIX wieku i najwybitniejszy przedstawiciel literatury niemieckiej, a także jeden z najbardziej znaczących w skali światowej, dramaturg, prozaik, uczony, polityk, wolnomularz.

Był, obok Friedricha Schillera, czołowym przedstawicielem klasycyzmu weimarskiego oraz prekursorem romantyzmu. Był również myślicielem i uczonym, znawcą wielu dziedzin wiedzy oraz sztuki. Studia prawnicze ukończył w Lipsku i Strasburgu. W 1775 Goethe osiadł w Weimarze, w którym mieszkał do końca życia. Pełnił różne funkcje na dworze księcia sasko-weimarskiego, dochodząc do rangi prezydenta Izby Finansów. W 1782 został nobilitowany. Od 1791 do 1817 kierował teatrem oraz wszystkimi instytucjami oświatowo- kulturalnymi księstwa. W 1786 wyjechał na dwa lata do Włoch, co wywarło duży wpływ na jego twórczość.

Faust, jedno z najbardziej znaczących dzieł w dziejach literatury europejskiej, jest nie tylko owocem genialnej wyobraźni wielkiego poety, lecz także zapisem doświadczeń, zdobytych przez Johanna Wolfganga Goethego podczas jego długiego i niezwykle bogatego życia, które przypadło na czas przełomowy dla Niemiec i całej Europy.

Faust to utwór, który Goethe tworzył przez całe życie. Za podstawę swego dzieła obrał historię doktora Fausta, na wpół legendarnego renesansowego alchemika, filozofa i maga. Jest to arcydzieło, które intryguje pod względem treści, jest równie interesujące ze względu na swoją formę, przełamuje zasady klasycznej tragedii, przemieszane w nim zostały efekty komiczne i tragiczne, a akcja toczy się na przestrzeni kilkuset lat.

"...MEFISTOFELES

Czy nie chcesz czasem miotły, przyjacielu,

Co by cię chyżej do góry powiozła?

Ja bym rad dosiąść najtęższego kozła.

Jeszcześmy dosyć daleko od celu..."

Książkę można wypożyczyć:

Tytuł: "faust" - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam

I.C.

Wróćmy do klasyki #15

Mary Wollstonecraft Shelley (z domu Godwin) urodziła się 30 sierpnia 1797 roku w Londynie. Była córką Mary Wollstonecraft, która jest uznawana za jedną z najbardziej znanych obrończyń praw kobiet. Jej ojcem był William Godwin, którego zalicza się do grona najwybitniejszych myślicieli społeczno-politycznych tamtejszej epoki. Jej starsza siostra Fanny była nieślubnym dzieckiem matki autorki. 

Żyła w związku z pisarzem Percy’m Shelley’m w latach 1814-1822. W wieku 16 lat uciekła z nim, mimo że pisarz miał w tym czasie żonę i dwie córki. Wzięli ślub po śmierci żony autora, a ich związek zakończył się niestety tragiczną śmiercią Shelley'a.

Mary Shelley była poetką i pisarką przypisywaną do okresu romantyzmu. Tworzyła w nurcie powieści gotyckiej i była prekursorką literatury science fiction. Jej debiut literacki "Frankenstein" (lub "Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz") ukazał się drukiem w roku 1818. Do innych prac autorki należą m.in. "Valperga" (1823 r.), "Ostatni człowiek" (1826 r.), Przeistoczenie (1831 r.).

Frankenstein - szalony naukowiec Victor Frankenstein jest owładnięty obsesją chęci do powołania nowego życia. Niestety istota, którą udało mu się stworzyć nie spełnia jego oczekiwań. Pozbawiona towarzystwa innych ludzi postanawia się zemścić na swoim stwórcy. Autorka stworzyła to dzieło mając zaledwie 19 lat. Był to początek nowego gatunku literackiego. Książka stała się jednym z najsłynniejszych horrorów świata i do dzisiaj jest inspiracją dla wielu twórców.

Książkę można wypożyczyć tutaj:

Frankenstein - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam

P.T.

Wróćmy do klasyki #14

Jaroslav Hašek - urodził się 30 kwietnia 1883 r. w Mydlowarach, w powiecie Hluboka. W czasach młodości związał się z ruchem anarchistycznym. W 1911 r. był jednym z założycieli i działaczy Partii Umiarkowanego Postępu w Granicach Prawa. Uczestniczył w publicznych demonstracjach, mityngach, zgromadzeniach, happeningach, których celem było ośmieszanie systemu politycznego Czech. Brał czynny udział w życiu czeskiej cyganerii artystycznej, za niewłaściwe zachowanie często był aresztowany przez praską policję. W czasie I wojny światowej był redaktorem legionowego czasopisma w Kijowie, przebywał w niewoli rosyjskiej, po rewolucji październikowej (1917) pełnił obowiązki dziennikarza i komisarza politycznego w Armii Czerwonej. Związał się z ruchem komunistycznym. W 1921 r. powrócił do ojczyzny, gdzie poświęcił się działalności pisarskiej.

Pisarz współpracował z wieloma czeskimi czasopismami, m.in. z Gazetą Narodową, Swietozorem, Besedami Lidu, gdzie publikował swoje szkice i opowieści. Jest autorem licznych obrazków satyrycznych i humoresek, ośmieszających ówczesny system biurokratyczny, monarchii austro-węgierskiej, drobnomieszczaństwo, zawartych w zbiorze pt. Trampoty pana Tenkráta (1912), a także w Historii Partii Umiarkowanego Postępu w Granicach Prawa (1963). Sławę zyskał dzięki 4-tomowej powieści pt. Przygody dobrego wojaka Szwejka, publikowanej we fragmentach najpierw w Karykaturach, a później w czasopiśmie humorystycznym esoła Ferajna.

Przygody dobrego wojaka Szwejka to przesycona ironią i absurdem opowieść o praskim sprzedawcy psów ("pokracznych kundli", których rodowody fałszował), mającym prawdziwy talent do wpadania w najdziwaczniejsze tarapaty i wydostawania się z nich obronną ręką. Cóż z tego, że na podstawie niewinnej rozmowy przy piwie został oskarżony o zdradę stanu? Nie ma nic, co mogłoby zaskoczyć Józefa Szwejka i zepsuć mu nastrój.

Na życzenie śledczych główny bohater uprzejmie przyznaje się do wszystkiego (łącznie z zabójstwem arcyksięcia Ferdynanda), nie traci pogody ducha, gdy trafia do szpitala dla obłąkanych, ani gdy zostaje wysłany na front I wojny światowej. Więzienie, salę sądową, szpital, wojskowe koszary - wszystko podziwia z ciekawością turysty. I chociaż w trybach wojskowo-biurokratycznej machiny państwowej zdaje się być nikim, okazuje się, że w konfrontacji z jego sposobem myślenia to właśnie ludzie wyżej postawieni czują się zdezorientowani. Ze swoją dziwaczną szczerością, dosłownym traktowaniem wszystkich poleceń, anegdotami przytaczanymi nie w porę i nonsensownymi komentarzami Szwejk sprawia wrażenie idioty, ale być może są to tylko pozory?

Książkę można wypożyczyć tu:

https://opac.mbp.katowice.pl/search/description?q=przygody+dobrego+wojaka+szwejka&index=2

Polecam,

A.S.

Wróćmy do klasyki #13

Autor przyczynił się do powstania wielu mitów na temat historii swoich przodków. 

Według legendy opowiedzianej przez swojego ojca, Hugo wywodził się ze starego rodu lotaryńskiego. Prawda jest jednak taka, że jego pierwszym znanym przodkiem był Claude Hugo, który był grabarzem. Natomiast ojcem pisarza był Joseph Léopold Sigisbert, który był oficerem wojsk napoleońskich. Jego matką była Sophie Trébuchet, która według niego miała związek z  powstaniem rojalistycznym, a w rzeczywistości była wychowana przez ciotkę i dziadka, którzy sympatyzowali z ideami oświeceniowymi. Miał również dwóch starszych braci.

Należał do Akademii Francuskiej, został deputowany do Konstytuanty, a następnie Zgromadzenia Narodowego. Był zwolennikiem rewolucji lipcowej w 1830 roku i brał udział w rewolucji lutowej w 1848 roku. Przez 19 lat przebywał na dobrowolnym wygnaniu, co wynikało z jego przekonań politycznych. Wrócił do Francji w 1870 roku i zasiadał w senacie III Republiki. Zmarł w skutek zapalenia płuc i został pochowany w paryskim Panteonie.  

Jest to jeden z najważniejszych przedstawicieli twórców literatury francuskiej, a w szczególności kluczowy autor okresu romantycznego. Zajmował się pisaniem prozy, poezji oraz dramatów. Działał również jako polityk, np. poprzez pisanie listów oraz przemówień. Jego najważniejsze dzieła to  "Nędznicy", "Katedra Marii Panny w Paryżu", dramat "Hernani" oraz epopeja "Legenda wieków".

Katedra Marii Panny w Paryżu - akcja powieści rozgrywa się w realiach średniowiecznego Paryża. Kluczowym motywem historii jest miłość archidiakona Klaudiusza Frollo do młodej Cyganki Esmeraldy. Kolejną ważną postacią jest, znany z wielu przedstawień w kulturze popularnej,  dzwonnik Quasimodo. Poza pełną emocji, a czasami nawet grozy historią, mamy przedstawiony bardzo szczegółowy obraz realiów piętnastowiecznego Paryża.

Książkę można wypożyczyć tutaj:

Katedra Marii Panny w Paryżu - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam,

P.T.

    

Wróćmy do klasyki #12

Michaił Bułhakow urodził się 3 maja 1891 r. w Kijowie. Wychowany był w atmosferze przesiąkniętej kulturą. Dbał o to przede wszystkim jego ojciec - wykładowca teologii, religioznawca i poliglota. W domu Michaiła często się muzykowało (przyszły pisarz miał talent pianistyczny) i wystawiało amatorskie spektakle. Cała rodzina chodziła też do teatru, na opery i koncerty.

Swoje pierwsze dzieło literackie Bułhakow stworzył w wieku siedmiu lat. Uczęszczał wówczas do gimnazjum, a wspomnianym dziełem był felieton zatytułowany Dzień głównego lekarza. W tym okresie spod jego pióra wychodził także epigramy oraz wiersze o charakterze satyrycznym. Przez to mogłoby się wydawać, że Bułhakow już jako młody chłopiec marzył, by zostać pisarzem. Jednak jego marzeń i aspiracji należy doszukiwać się raczej w tytule pierwszego felietonu niż w samym procesie twórczym, bowiem znacznie bardziej niż literaturą interesował się medycyną i zawodem lekarza.

Michaił Bułhakow miał dość specyficzne podejście do krytyki swoich utworów. Autor założył specjalny album, w którym zbierał wycinki z prasy z krytyką jego twórczości. W albumie znalazło się 301 wycinków, z czego tylko trzy są pozytywnymi recenzjami.

Mimo obecności wielu motywów fantastycznych i magicznych w twórczości Bułhakow swoje dzieła mocno osadzał w rzeczywistości. Najlepiej widać to w jego najbardziej znanej powieści. Pierwowzorem kota Behemota z Mistrza i Małgorzaty był… jego pies, który nosił takie samo imię. Słynny bal przedstawiony w powieści to aluzja do bankietu w amerykańskiej ambasadzie, gdzie pisarz był wielokrotnie zapraszany. Numer mieszkania występującego w powieści, które mieściło się przy ulicy Sadowej, to nawiązanie do mieszkania, w którym żył ze swoją pierwszą żoną. Natomiast Małgorzata była inspirowana ostatnią wielką miłością Bułhakowa, żoną Jeleną Szyłowską.

Mistrz i Małgorzata - jak wiele genialnych utworów - wymyka się jednoznacznemu opisowi, prowokując mnogość interpretacji. Ta powieść szkatułkowa, z mnóstwem odniesień do literatury światowej, wciąż zadziwia bogactwem tematyki. Znaleźć w niej można rozważania na temat kondycji sztuki, echa nieustannego konfliktu twórcy z otoczeniem, klasyczny filozoficzny motyw walki dobra ze złem, ale również ciętą satyrę oraz ironiczne aluzje do ocierającej się wielokrotnie o absurd radzieckiej rzeczywistości lat trzydziestych. A także - rzecz jasna - cudowny wątek miłosny tytułowych Mistrza i Małgorzaty, który dla wielu czytelników jest jedną z największych zalet tej książki.

Książkę można wypożyczyć tu:

Wszystkie pola: "mistrz i małgorzata" - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam,

A.S.

Wróćmy do klasyki #11

 Baśnie Hansa Christiana Andersena

Hans Christian Andersen urodził się w 1805 roku, zmarł w 1875 roku koło Kopenhagi, duński pisarz i poeta najbardziej znany ze swej twórczości bajkopisarskiej. W świat baśni pierwsza wprowadziła go babka (ze strony ojca), z którą bywał w przytułku dla chorych, gdzie zajmowała się ogrodem i gdzie później przebywał jego chory psychicznie dziadek. Kilka motywów z opowieści babki Andersen wykorzystał później w swojej twórczości.

Baśń (nazywana czasem też bajką) jest to utwór niewielkich rozmiarów napisany prozą lub wierszem. Początkowo przekazywano baśnie jako ustne opowieści z pokolenia na pokolenie. W baśniach elementy (postaci, przedmioty, wydarzenia) realistyczne przeplatają się z fantastycznymi. Są to cudowne postaci (wróżki, czarownice, krasnoludki, potwory), magiczne przedmioty (latający kufer, różdżka, czapka-niewidka, czarodziejski stolik, lampa Alladyna) oraz tajemnicze zjawiska polegające przede wszystkim na zamianie ludzi w zwierzęta, drzewa lub skały.

Baśnie to jedne z utworów, które każde dziecko zna i kocha. Wprost nie sposób wyobrazić sobie bez nich dzieciństwa. Przez wiele pokoleń bawią, uczą i pokazują uniwersalne prawdy o świecie, człowieku i walce dobra ze złem. Kto z nas nie zna Królowej Śniegu, Calineczki, Dziewczynki z zapałkami czy też Brzydkiego kaczątka?

Jutro mamy Dzień Dziecka, będzie to wspaniała okazja do poczytania Baśni Hansa Christiana Andersena.

Polecam

I.C.

Baśnie - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Wróćmy do klasyki #10

Franz Kafka (ur. 3 lipca 1883 r. w Pradze, zm. 3 czerwca 1924 r. w Kierling) był niemieckojęzycznym pisarzem pochodzenia żydowskiego. Jego ojciec, Herman Kafka prowadził sklep, matka Julia Löwy, pochodziła z bardzo zamożnej rodziny. Edukację zaczął w Altstädter Gymnasium, a później podjął studia na Niemieckim Uniwersytecie w Pradze. Pracował w Zakładzie Ubezpieczeń Robotników od Wypadków Królestwa Czeskiego w Pradze. Często podróżował, był między innymi w Wiedniu, Berlinie i Paryżu. Pierwszy zbiór jego opowiadań został wydany w 1913 roku. W tym samym roku powstał pierwszy rozdział powieści „Ameryka”.

Jego najsłynniejsze dzieło – Proces – opowiada historię Józefa K., który pewnego dnia zostaje aresztowany. Ludzie, którzy nachodzą go w mieszkaniu, nie okazują ani dokumentów, ani nakazu. Oto jednostka pada ofiarą bezwzględnego molocha, zostaje pochłonięta przez machinę opresji, w konfrontacji z którą traci wszystko: rodzinę, pracę, a wreszcie samo życie. Ale czy rzeczywiście sąd zarzuca na Józefa sieć i wplątuje go w proces, który kończy się wykonaną bez wyroku karą śmierci? A może to Józef prowokuje organy ścigania i wciąga je w pułapkę, cały czas prowadząc wyrafinowaną grę, której stawką jest nie tylko sprawiedliwość czy wolność, ale też przechwycenie mocy prawa?

Książkę można wypożyczyć tu:

Wszystkie pola: proces kafka - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam,

A.S.

Wróćmy do klasyki #9

 

John Ernst Steinbeck ur. 27 lutego 1902 r. w Salinas był amerykańskim pisarzem i dziennikarzem, laureatem nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1962 r.

W latach 1919–1925 uczęszczał na Uniwersytet Stanforda, studiów nie zakończył jednak uzyskaniem dyplomu. Podejmował wiele prac dorywczych, m.in. jako malarz, pomocnik stolarza czy fizyczny pracownik na ranczo. Przebywanie wśród robotników oraz przywiązanie do rodzinnej Kalifornii ukształtowało charakterystyczną tematykę, nastrojowość i ton jego utworów.

W czasie kiedy wielu Amerykanów odwracało się od swojego kraju jako źródła inspiracji, Steinbeck pozostał wierny Kalifornii, sympatyzując także z trudną sytuacją tamtejszej wiejskiej biedoty. Pisarz unikał również modnego wówczas eksperymentowania i kultywował tradycyjny styl narracji. W rezultacie w twórczości Steinbecka mamy do czynienia z dokładnym i aktualnym realizmem, ponadczasowymi motywami ludzkiej godności i cierpienia. Uznawany za jednego z najwybitniejszych amerykańskich twórców powieści protestu społecznego

Jedna z jego najwybitniejszych i zarazem najpopularniejszych powieści XX wieku – Na wschód od Edenu - opowiada o tragicznym losie rodziny Trasków, która na przełomie XIX i XX wieku osiedliła się w dolinie Salinas. Adam Trask, farmer, samotnie wychowuje dwóch synów - Arona i Kaleba. Chłopcy różnią się od siebie jak woda i ogień, a jedyne, co ich łączy, to nieustanna rywalizacja o miłość surowego ojca. Aron jest spokojny i posłuszny, Kal to urodzony buntownik, który żywi wyraźną niechęć do brata i za wszelką cenę chce odnaleźć matkę. Napiętą sytuację między braćmi pogłębia jeszcze miłość do tej samej dziewczyny - Abry. W końcu Kaleb odnajduje matkę, demoniczną Kathy, w domu publicznym i odkrywa, że jest ona zupełnym przeciwieństwem tego, co uosabia ukochany ojciec. Rozdarcie wewnętrzne, konieczność dokonania wyboru i nadmiar napięć doprowadzają do tragedii…

Książkę można wypożyczyć tu:

Wszystkie pola: "na wschód od edenu" - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Audiobook można wypożyczyć tu:

Na wschód od Edenu [Dokument dźwiękowy] - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam,

A.S.

Wróćmy do klasyki #8

 

Aleksander Fredro urodził się 20 czerwca 1793 roku w Surochowie niedaleko Jarosławia w bogatej rodzinie szlacheckiej (niegdyś senatorskiej) jako syn Jacka Fredry i Marianny z Dembińskich. Do Beńkowej Wiszni rodzice Aleksandra Fredry sprowadzili się w 1797 roku. Nauki pobierał w domu rodzinnym, nigdy nie uczęszczał do szkół publicznych. 12 stycznia 1806 roku w pożarze dworu w Beńkowej Wiszni zginęła jego matka Marianna Fredro. Ojciec  przeniósł się wraz z nim do Lwowa.

W wieku 16 lat, w 1809 roku zaciągnął się do armii Księstwa Warszawskiego, gdzie pierwsze doświadczenia bojowe zdobywał pod opieką płk Kazimierza Rozwadowskiego dowódcy 8 pułku ułanów. Później służył w wojsku Napoleona. Trzy lata później wziął udział w wyprawie Napoleona na Moskwę; otrzymał wówczas Złoty Krzyż Virtuti Militari. W latach 1813–1814 przebył całą kampanię napoleońską jako oficer ordynansowy w sztabie cesarza. Po czym, w 1814 roku został odznaczony Krzyżem Legii Honorowej. Po abdykacji Napoleona w 1815 roku wrócił do domu i gospodarował w rodzinnym majątku Bieńkowa Wisznia. Opuszczając Paryż po klęsce Napoleona, Aleksander Fredro napisał: Wyjechaliśmy razem, z odmiennych pobudek: Napoleon na Elbę, ja zasię do Rudek.

W 1818 roku, mając 25 lat, napisał pierwszą ważną komedię, Pan Geldhab.  Sztuka, napisana z dużym humorem i wdziękiem, opowiada o perypetiach młodego szlachcica starającego się o rękę córki tytułowego dorobkiewicza, ten jednak usiłuje wydać ją za księcia. Sztuka została wystawiona w 1821 r.

Był autorem komedii obyczajowych z życia szlachty, głównie prowincjonalnej. Pisywał również wiersze, poematy, aforyzmy. Debiutował w 1817 roku, jednak pozostał obcy problemom romantyzmu. Naraziło go to na ostre ataki ze strony Seweryna Goszczyńskiego i Leszka Dunina-Borkowskiego, w wyniku których zaprzestał publikowania swoich utworów, pisując do szuflady przez ok. 18 lat. Wychowany w tradycjach oświecenia, był bliski Laurence’owi Sterne’owi. W swych komediach Fredro ukazał mistrzostwo w tworzeniu charakterystyki bohaterów, kształtowaniu akcji i giętkości języka. Do utworów wprowadzał akcenty humorystyczne i elementy komiki ludowegoteatru, ówcześnie właściwe tylko farsie. Utwory Fredry weszły na stałe do kanonu polskiej literatury i teatru. Jego bajki, jak np. Małpa w kąpieli, Zupa na gwoździu czy Paweł i Gaweł, są lekturami literatury dziecięcej.

A może mamy ochotę przypomnieć sobie Zemstę Aleksandra Fredry?

Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek mieszkają w jednym zamku. Ich życie upływa na kłótniach i intrygach. Życie Wacława Rejentowicza i Klary Raptusiewiczówny - wprost przeciwnie. Młodzi są zakochani, planują wspólną przyszłość, dlatego robią wszystko, by pogodzić zwaśnionych sąsiadów. Czy pojedynek Cześnika i Rejenta dojdzie do skutku, czy też miłość zatryumfuje nad przemożnym pragnieniem zemsty?

fot. https://en.wikipedia.org/wiki/pl:Aleksander_Raczy%C5%84ski

Zemsta - OpacWWW - Prolib Integro (mbp.katowice.pl)

Polecam

I. C.